Category Archives: स्वास्थ्य शिक्षा

बच्चा जन्माउन ‘लोग्ने’ जरुरी हुँदैन, ‘लोग्नेमान्छे’ भए पुग्छ

सीता पाण्डे
विवाहपछि धेरै स्वास्नीमान्छेहरू आफनो थर पतिको थरमा परिवर्तन गर्छन् । अथवा यसो भनौँ आफ्नो थरलाई छाडेर पतिको थर धारण गर्छन् । यसो गर्दा मलाई लाग्छ स्वास्नीमान्छेहरूले आफ्नो छुट्टै अस्तित्व र पहिचान बनाउन नसक्ने मात्र होइन, भइरहेको पहिचान पनि लगेर लोग्नेको पोल्टामा सुम्पिदिन्छन् जस्तो लाग्छ । Continue reading

मस्तिष्क र ढाडको जन्मजात समस्या

काठमाडौ, चैत्र ४ – स्वस्थ सन्तानको चाहना नराख्ने दम्पती को होलान् र ? तर, त्यस्तो इच्छा पाल्ने सम्भावित आमाले गर्भधारणा गर्नुभन्दा अघिदेखि नै नियमित रूपमा फलिक एसिड खान थाल्नुपर्छ । यस्तो अभ्यास गरे अरू विभिन्न फाइदा त भई नै हाल्छन्, सँगसँगै तपाईंका सन्तानमा हुन सक्ने ‘न्युरल ट्युब डिफेक्ट’ को सम्भावना धेरै कम हुन्छ । अर्थात्, तपाईंको शिशुको मस्तिष्क र ढाडको हाडको विकास अवरुद्घ हुनबाट जोगिन्छ । Continue reading

प्राकृतिक गर्भनिरोधक ढुक्क बन्ने स्थिति हुन्न

अतुल मिश्र

काठमाडौ, फाल्गुन ६ – स्खलन हुनुअगावै बाहिर वीर्यपात गरेर प्राकृतिक परिवार नियोजनको विधि अपनाउने धेरैजसो नेपाली दम्पती गर्भपात गराउनुपर्ने बाध्यतामा पर्ने गरेका छन् । विदड्रल समेत भनिने प्राकृतिक परिवार नियोजनको यो विधिअन्तर्गत पुरुषले आफू उत्तेजनाको चरम सीमामा पुग्नुअघि नै योनिबाहिर वीर्यपात गर्ने गर्छन् । Continue reading

कुष्ठरोगी घरनिकाला

दल्ली (जाजरकोट), माघ २४ – कुष्ठरोगी भएकै कारण घरनिकाला गरिएका रुकुमका भागीदल विश्वकर्मा खगेनकोट, दल्लीस्थित स्वास्थ्यचौकीको शरणमा छन् । Continue reading

यौन सम्पर्कपछि गफिँदैनन् पुरुष

यो एउटा समस्या जस्तो लाग्न सक्छ, तर वास्तवमा त्यस्तो होइन । दम्पती यसबारे सचेत भए भने यो ठूलो कुरै होइन । सहवासलगत्तै दम्पतीबीच गफगाफ कति महत्त्वपूर्ण छ भन्नेबारे यौन विशेषज्ञको विचार फरक-फरक हुन सक्छ । तर सबै यसमा सहमत हुन्छन्- यौन सम्पर्कपछिको कुराकानीले आपसी सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनाउँछ । यो कुरो विशेषतः महिलाको पक्षमा धेरै महत्त्वपूर्ण छ । Continue reading

के तपाईं पनि खुट्टा हल्लाउनु हुन्छ ?

यदी बसेको या सुतेको बेला तपाईं पनि खुट्टा हल्लाउने बानी छ भने उपचारका लागि तुरुन्त डाक्टरलाई सम्पर्क राख्नुहोला । नयाँ अनुसन्धानबाट प्राप्त नतिजा अनुसार खुट्टा हल्लाउने बानीले दिमागलाई असर पुर्‍याई रहेको हुन्छ ।

विज्ञानको भाषामा त्यसलाई रेस्टलेस लेग्स सिन्ड्रोम भनिन्छ । यस्ता बिरामी भएका मान्छेलाई खुट्टा हल्लाउने तीव्र इच्छा हुन्छ । Continue reading

कति सुरक्षित छन् हाम्रा अस्पतालहरु

- श्रीरामसिंह बस्नेत

नेपालका अधिकांश अस्पताल भवनहरू भूकम्प, आगलागीजस्ता प्रकोपका दृष्टिले अत्यन्तै जोखिमपूर्ण अवस्थामा रहेका छन् ।नेपालमा सबै जिल्लामा गरी करिब २०० वटा सरकारी व्यवस्थापनका स्वास्थ्य उपचार केन्द्रहरू छन् । तीमध्ये ८० प्रतिशत उपचार केन्द्रहरू ठूलो भूकम्प आयो भने उपचार सेवा सुचारु गर्न नसक्ने अवस्थामा पुग्नेछन् । Continue reading

जंक फुड खाने पुरुष बाँझो हुने सम्भावना

पुरुष साथीहरु यदि तपाइँ पिता बन्न इच्छुक हुनुहुन्छ भने जंक फुडलाई आजैदेखि बाइबाइ गर्नुहोस् । पछिल्लोपटक गरिएको एक अनुसन्धानले पिज्जा, चिप्स, चाउचाउ तथा अन्य स्न्याक्स जस्ता जंक फुड खाने पुरुषहरुमा प्रजनन क्षमता कम हुने तथ्य पत्ता लगाएको छ । Continue reading

यौनिकता र व्यवस्थापन

-डा. शान्ता निरौला,

मानिसको जीवनमा गाँस, बास र कपासजस्तै यौन पनि अत्यावश्यक छ । तसर्थ मानिसमा यौनसम्बन्धी उत्सुकता जाग्नु स्वाभाविक हो । हाम्रो समाजमा वैवाहिक जीवनमा यौनसम्बन्ध स्वीकार्य छ । सामाजिकरूपले मान्यताप्राप्त सुरक्षित यौनसम्बन्धमा सीमित रहनुलाई यौन संयमता भनिन्छ । केही समयअघि यौन शब्दको उच्चारण सभ्य समाजमा अपाच्य हुन्थ्यो । कसैले यौन शब्दको उच्चारण गरेमा ऊ उच्छृङ्खल, उत्ताउलो व्यक्तिमा गनिन्थ्यो र सबैको कड्के नजरको सिकार हुन्थ्यो । तर आजकाल यो समस्या छैन । Continue reading

मासु पचाउन खल्पीको अचार

- राजाराम कार्की

प्रशस्त मासु खाने मांसाहारीका लागि खल्पी (अचार) लाभदायक मानिन्छ । खल्पी पाकेको काँक्रोका चाना ओइलाएर तोरीको धूलो (छोप) र बेसार, नुनमा मिसाई अमिल्याएर तयार पारिएको अँचारलाई नै खल्पी भनिन्छ ।

बोक्रा नताछेको काँक्रो जसको भित्रको गुदी र बियाँ निकालेपछि इच्छाअनुसारको आकारमा पाकेको काँक्रो काट्नुपर्छ र कम्तीमा पाँच, छ घन्टा घाममा सुकाएपछि तोरीको धुलो (छोप) मा हुने गरी मिसमास गर्ने र आवश्यकताअनुसारको शुद्ध तोरीको तेल, नुन, बेसार राखेर सिसी या बट्टामा राखी एक दिन घाममा सुकाएपछि खल्पी खानयोग्य मानिन्छ । Continue reading

दशैंमा कस्तो मासु खाने र कसरी स्वस्थ्य रहने ?

दशैंमा सबैभन्दा बढी खाने खाद्य पदार्थ हो माछा, मासु । अरुबेला नखाएपनि दशैंको बेला मासु खानु नै पर्ने प्रचलन हुन्छ । प्रशस्त मात्रामा प्रोटिन पाइने भएकाले मासु पौष्टिक खानेकुरा पनि हो । खसी, बोका राँगा, बँदेल, भेँडा आदिको मासुमा प्रोटिन प्रशस्त पाउनुका साथै तृप्त याटी एसिड पनि प्रशस्त मात्रामा हुन्छ । मासु पकाउने विधिमा विशेष विचार पुर्‍याउनुपर्छ । Continue reading

फ्रिजको भर नपरौं

दसैंमा सजिलोका लागि टन्न खानेकुरा बनाएर फ्रिजमा राखी अनुकूलता अनुसार उपयोग गर्ने सोचाइमा हुनुहुन्छ भने होसियार ! रोगको शिकार पनि हुन सकिन्छ । चिकित्सकका अनुसार फ्रिजमा खानेकुरा राख्दा पोषणतत्त्व र भिटामिनमा कमी त आउँछ नै रोग संक्रमणको सम्भावना पनि त्यतिकै रहन्छ । फ्रिजजमा हेपाटाइटिस फैलाउनेलगायत भाइरसहरू जीवितै रहन्छन् । Continue reading

महिनाबारीका बेला गरिने सेक्सभित्रका दश तथ्य

सांस्कृतिक, धार्मिक वा सामाजिक कारणले पनि धेरै महिला र पुरुष महिनाबारीको बेला सम्भोग गर्न उतिसारो रहर गर्दैनन् । हिन्दु धर्मशास्त्रमा त सम्भोगको बेला नारी अछुत हुने र त्यस्तो बेला स्त्रीसाग समागम गर्ने पुरुष नर्कमा जाने उल्लेख छ । त्यसैले पनि रजश्वला भएकी स्त्री आफैपनि सम्भोगका लागि तयार हुदिनन् । र मानिसमा रजश्वलाका बेला सम्भोग गर्दा स्वास्थ्यलाई असर गर्ने समेत धारणा छ । तर चिकित्सा शास्त्रले महिनाबारीका बेलाको सम्भोगलाई सामान्य मान्दछ । Continue reading

लामखुट्टेको धूपमा क्यान्सरको खतरा

के तपाईं सुत्ने बेला कोठामा लामखुट्टे भगाउन धूप प्रयोग गर्नुहुन्छ ? यदि त्यसो गर्नुहुन्छ भने सावधान हुनुहोस् यसबाट तपाईं फोक्सोको समस्यामा पर्न सक्नुहुन्छ । सुत्ने बेलामा लामखुट्टे भगाउन धूप प्रयोग गर्ने व्यक्तिलाई फोक्सोको क्यान्सरजस्ता भयानक रोग चाँडै लाग्ने खतरा बढी हुन्छ । चिकित्सकहरुका अनुसार एउटा धूप बाल्दा १०० चुरोट बिँडी जलाए बराबर धुँवा निस्कन्छ । Continue reading

अत्यधिक हस्तमैथुन गर्दा ज्यानै गयो

अति गरे खति हुन्छ भन्ने उखान ब्राजिलका एक किशोरलाई ठ्याक्कै मिलेको छ । अत्यधिक यौन चाहनाको समस्याबाट ग्रस्त एक १६ वर्षीय किशोरको अत्यधिक हस्तमैथुनका कारण ज्यान गएको छ । हाइपरसेक्सुआलिटीको लक्षण देखिएको उक्त किशोरले एक रातमा ४० पटक सम्म हस्तमैथुन गर्ने गरेका थिए । धेरै हस्तमैथुनका कारण शारीरिक र मानसिक रुपमै निकै कमजोर बनेपछि किशोरको ज्यान गएको हो । आफ्नो छोराको समस्याबारे जानकार आमाले छोरालाई डाक्टर कहाँ लैजाने विचार गर्दै थिइन् तर त्यो ढिलो भैसकेको थियो । Continue reading